2017 թ. հոկտեմբերի 24-ին Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ էր դիմել «Նուբարաշեն» ՔԿՀ կալանավոր Գ. Խ.-ն: Նա հայտնել էր, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ ոչ մի կապ չունի, իսկ իրեն տրամադրված հանրային պաշտպանից երեք անգամ հրաժարվել է դատարանում, քանի որ իր համոզմամբ՝ վերջինս համագործակցում է մեղադրող դատախազի հետ: Իր դիմումում Գ. Խ.-ն հայտնում էր, որ պաշտպանին փոխարինելու իր խնդրանքը դատարանը մերժել է, և ակնկալում էր ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի աջակցությունը այդ հարցում:

2017 թ. նոյեմբերի 8-ին կալանավորի դիմումը ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը ներկայացրել էր ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա. Դավթյանի քննարկմանը:

Ամիսներ շարունակ Դատախազությունից որևէ արձագանք չստանալով՝ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը 2018 թ. փետրվարի 5-ին երկրորդ անգամ դիմեց ՀՀ գլխավոր դատախազին՝ շուրջ երեք ամիս առաջ ներկայացված գրության պատասխանն ստանալու հարցով:

2018 թ. փետրվարի 16-ին ՀՀ Գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության պետ Վ. Մուրադյանը իր պատասխան գրությամբ հայտնում է, որ 2017 թ. նոյեմբերի 22-ին ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի գրությանը զուգահեռ ՀՀ Գլխավոր դատախազության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն է ստացվել արդեն ամբաստանյալի կարգավիճակ ունեցող Գ. Խ.-ի դիմումը, որով վերջինս խնդրել է իրեն հանրային պաշտպան տրամադրել:

Չնայած, որ դատախազությունը ամբաստանյալների դիմումները քննարկելու լիազորություն չունի, Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունը գերադասել է դիմումը դիմումատուին վերադարձնելու փոխարեն այն վերահասցեագրել գործը քննող դատարանին և այդ մասին «Նուբարաշեն» ՔԿՀ վարչակազմի միջոցով տեղեկացրել կալանավոր Գ. Խ.-ին:

Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարել է խնդրանքն ու հանրային պաշտպան տրամադրելու հարցով դիմել ՀՀ Փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակ:

Armen-Mikayelyan2018 թ. փետրվարի 21-ին ՀՀ Վարչական վերաքննիչ դատարանը պետք է հրապարակեր ցուցարար Արմեն Միքայելյանի գործով վճիռը:

Ա. Միքայելյանն ու նրա ներկայացուցիչ, ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի Երևանի ներկայացուցչության իրավաբան Տաթևիկ Սիրադեղյանը վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ՀՀ Վարչական դատարանի՝ 2017 թ. փետրվարի 17-ի որոշման դեմ: Այդ որոշմամբ Վարչական դատարանը բավարարել էր ցուցարարի դեմ ՀՀ Ոստիկանության հայցը և որոշեց նրան վարչական պատասխանատվության ենթարկել 100.000 ՀՀ դրամի չափով:

Ա. Միքայելյանը 2016 թ. մարտի 24-ին մասնակցել է Գևորգ Սաֆարյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ միջնորդության քննարկմանն ընդառաջ կազմակերպված հավաքին: Հավաքի որոշ մասնակիցներ, պառկելով Մաշտոցի պողոտայի երթևեկելի հատվածում և շղթայի միջոցով իրենց ամրացնելով ասֆալտին, փակել էին փողոցը: Ոստիկանները նրանց ֆիզիկական ուժի գործադրմամբ բերման էին ենթարկվել և տեղափոխել ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ նրանց նկատմամբ իրականացվել էր վարչական վարույթ՝ հավաքի մասնակցի կողմից իր պարտականությունները չկատարելու ու հավաքի խաղաղ և բնականոն ընթացքի ապահովման վերաբերյալ ոստիկանության` օրենքով սահմանված պահանջները չկատարելու հիմքով:

2018 թ. փետրվարի 21-ին դատարանը հայտարարեց բողոքի քննությունը վերսկսելու մասին: Հաջորդ դատական նիստի օրվա և ժամի մասին լրացուցիչ կտեղեկացնենք:

3cc2aff7-7522-1000x708-100-scaleԼրագրող, հրապարակախոս Մհեր Արշակյանին սպառնալիքներ հղելու վերաբերյալ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի՝ հանցագործության մասին հաղորդման հիման վրա 2017 թ. հոկտեմբերի 24-ին քրեական գործ է հարուցվել և 2 ամիս անց կասեցվել:

Այս մասին տեղեկանում ենք ՀՀ Գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա. Մնացականյանի՝ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակին ուղղված պատասխանից:

ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը 2017 թ. հոկտեմբերի 4-ին հանցագործության մասին հաղորդում էր ներկայացրել այն բանից հետո, երբ ԱԱԾ նախկին տնօրեն Գորիկ Հակոբյանի մահվան կապակցությամբ medialab.am լրատվական կայքում հրապարակված՝ Մհեր Արշակյանի հեղինակած «Գորիկ Հակոբյան. Հրեշը» վերնագրով նյութի մեկնաբանություններում ֆեյսբուքյան օգտատերերից մեկը հետևյալ բովանդակությամբ սպառնալիք էր հղել նյութի հեղինակին. «Ամեն առավոտ տնեցիքիդ գիրկընդխառը հաջող կանես դուս գալուց առաջ, չի մարսվելու ես հոդվածդ.. այ ոչ մի ճանփա չանցած ուրիշի տղա»:

Հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելուց հետո ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը դրա հիման վրա կայացված որոշումն այդպես էլ չէր ստացել: Եվ հաղորդում ներկայացնելուց 3 ամիս անց գրությամբ դիմել էր ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա. Դավթյանին՝ որոշումն ստանալու հարցով:

Ի պատասխան՝ Գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա. Մնացականյանը տեղեկացրել է, որ 2017 թ. հոկտեմբերի 24-ին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով (Սպանության, առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ գույք ոչնչացնելու սպառնալիքը) քրեական գործ է հարուցվել և ուղարկվել ՀՀ Քննչական կոմիտեի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին:

Որտեղ էլ «նկատի ունենալով, որ քրեական գործի նախաքննությամբ կատարված քննչական գործողությունների և ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում հայտնի չի դարձել որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձը, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել [….] քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին»:

Չնայած, որ հանցագործության մասին հաղորդման մեջ սպառնալիքներ հնչեցրած անձի մասին կոնկրետ տվյալներ էին ներկայացված, իրավապահ մարմիններին այդպես էլ «հայտնի չի դարձել որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձը», ինչը վկայում է, որ ՀՀ Քննչական կոմիտեն բավարար կամք չի դրսևորել վերջինիս հայտնաբերելու ուղղությամբ:

Ավելին՝ քրեական գործ է հարուցվել դեռևս 2017 թ. հոկտեմբերի 24-ին և 2 ամիս անց կասեցվել, սակայն ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումն ստացել է ՀՀ Գլխավոր դատախազություն երկրորդ անգամ դիմելուց հետո միայն՝ 2018 թ. հունվարի 26-ին թվագրված պատասխանով:

Armen-Mikayelyan2018 թ. փետրվարի 1-ին ՀՀ Վարչական վերաքննիչ դատարանը քննեց ցուցարար Արմեն Միքայելյանի և նրա ներկայացուցիչ, ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի Երևանի ներկայացուցչության իրավաբան Տաթևիկ Սիրադեղյանի վերաքննիչ բողոքը:

Վերջիններս վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ՀՀ Վարչական դատարանի՝ 2017 թ. փետրվարի 17-ի որոշման դեմ, որով դատարանը բավարարեց ցուցարարի դեմ ՀՀ Ոստիկանության հայցը և որոշեց նրան վարչական պատասխանատվության ենթարկել 100.000 ՀՀ դրամի չափով:

Ա. Միքայելյանը 2016 թ. մարտի 24-ին մասնակցել է Գևորգ Սարֆարյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ միջնորդության քննարկմանն ընդառաջ կազմակերպված հավաքին, որի ընթացքում հավաքի մասնակիցների մի մասը, պառկելով Մաշտոցի պողոտայի երթևեկելի հատվածում և շղթայի միջոցով իրենց ամրացնելով ասֆալտին, փակել էին փողոցը:

Այնուհետև հավաքի մասնակիցները ֆիզիկական ուժի գործադրմամբ բերման էին ենթարկվել և տեղափոխվել ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ նրանց նկատմամբ իրականացվել էր վարչական վարույթ՝ հավաքի մասնակցի կողմից իր պարտականությունները չկատարելու ու հավաքի խաղաղ և բնականոն ընթացքի ապահովման վերաբերյալ ոստիկանության` օրենքով սահմանված պահանջները չկատարելու հիմքով:

Երեկ կայացած դատական նիստի ընթացքում նախագահող դատավոր Ա. Առաքելյանը ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի հիմքերը: Դրանով ցուցարարն ու նրա ներկայացուցիչը դիրքորոշում են հայտնել այն մասին, որ ՀՀ Վարչական դատարանը թույլ է տվել դատավարական իրավունքի նորմի խախտումներ. առանց բավարար հիմքերի ցուցարարին վարչական պատասխանատվության է ենթարկել ՀՀ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 180.1 հոդվածի 11-րդ և 15-րդ կետով նախատեսված զանցանքների կատարման համար:

ՀՀ Ոստիկանության ներկայացուցիչ Ս․ Մելիքյանը առարկեց բողոքի դեմ և այն համարեց անհիմն:

Դատարանը որոշումը կհրապարակի 2018 թ. փետրվարի 21-ին՝ ժամը 17:00-ին:

1000dram2017 թ. հոկտեմբերի 27-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը մերժեց «ՀՀ պաշտպանության ժամանակ զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված վճարումների դեմ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի աշխատակիցների հայցը:

ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի աշխատակիցները դատարան են դիմել 2017 թ. մարտի 21-ին: Հայցադիմումով հիմնավորումներ են ներկայացրել այն մասին, որ Հայաստանի Հանրապետությունը ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգրքի իմաստով անհիմն հարստացել է՝ խախտելով ՀՀ քաղաքացիների՝ Սահմանադրությամբ ամրագրված սեփականության իրավունքը և որ Օրենքը հակասում է ՀՀ Սահմանադրությանը:

Օրենքի՝ դրոշմանիշային վճարի պարտադիր բնույթը սահմանող 10-րդ հոդվածի սահմանադրականությունը վիճարկելու հարցով ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը դիմել էր նաև ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանին, սակայն վերջինս հրաժարվել էր դիմել Սահմանադրական դատարան:

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում գործի քննության ընթացքում դատարանը ևս մերժեց գործի վարույթը կասեցնելու և ՀՀ Սահմանադրական դատարան դիմելու՝ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի փաստաբան Անի Չատինյանի միջնորդությունը:

Հայցի մերժումը դատարանը հիմնավորել էր նրանով, որ դրոշմանիշային վճարը գանձվել է Օրենքի՝ ուժի մեջ մտնելուց հետո, սահմանված է օրենքով, հետևաբար՝ անհիմն հարստացում չի կարող համարվել:

ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի աշխատակիցները Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել:

Դրանում հիմնավորել են, որ դատարանը օբյեկտիվ քննություն չի իրականացրել և որ վիճարկվող դրույթի սահմանադրականության հարցը չստուգելով կայացրած վճիռը օրինական չի կարող լինել: Դատարանի այդ վճռով խախտվել են հայցվորների իրավունքներն ու ազատությունները:

ՀՀ Վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը հայցը վարույթ է ընդունել: Դատական նիստը նշանակվել է 2018 թ. փետրվարի 22-ին՝ ժամը 11:00-ին:

2017թ.-ի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ Սահմանադրական դատարանը քննության առավ Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի դիմումի հիման վրա ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասի սահմանադրականության հարցը:

ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը Սահմանադրական դատարան էր դիմել այն բանից հետո, երբ 2017 թ. ապրիլի 14-ին կայացված վճռով ՀՀ Վարչական դատարանն ընդունել էր դիտորդական առաքելություն իրականացնող կազմակերպության կողմից իր դիտորդի իրավունքների խախտման փաստը վարչական դատարանում վիճարկելու իրավունքը, սակայն ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի և Կազմակերպության դիտորդի՝ ընտրատարածքային հանձնաժողովի գործողությունների և կայացված որոշման իրավաչափությունը վիճարկող հայցը դատարանը մերժեց, և ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հայցվորները զրկվեցին այդ որոշումը վերաքննության կարգով բողոքարկելու հնարավորությունից:

Սահմանադրական դատարանը իր՝ 2017 թ. դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրեց, որ ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրությանը՝ հաշվի առնելով այն, որ ընտրությունը ժամկետային գործընթաց է, և դրա արդյունքներն ամփոփելուց հետո կայացված վճիռը կարող է կորցնել իր իմաստը:

Սակայն Սահմանադրական դատարանն արձանագրեց, որ անձի դատական պաշտպանության իրավունքի արդյունավետ իրացումը երաշխավորելու անհրաժեշտությունից ելնելով` պետք է ապահովվի ընտրությունների արդյունքների ամփոփման համար հիմք հանդիսացող իրավական ակտերի և փաստաթղթերի առնչությամբ ծագող ընտրական վեճերի կոլեգիալ կազմով քննություն, որով օրենսդրորեն ներդաշնակություն կապահովվի ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի և ՀՀ Ընտրական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 7-րդ մասի իրավակարգավորումների միջև:

Փաստորեն` Սահմանադրական դատարանը գտել է, որ ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի ներկայիս իրավակարգավորումները չեն երաշխավորում անձի արդար դատաքննության իրավունքը, ինչը անհրաժեշտ է շտկել, մասնավորապես` պետք է ընտրական գործերով վեճերը քննվեն կոլեգիալ կազմով:

Սահմանադրական դատարանն ընդգծել է, որ ընտրական վեճերի քննությունը պետք է իրականացվի սեղմ ժամետներում և դատական վերջնական ակտերը պետք է կայացվեն մինչև ընտրությունների ամփոփումը: Այսինքն` Սահմանադրական դատարանի գնահատմամբ՝ վերաքննության իրավունքի տրամադրումը կարող է հանգեցնել այնպիսի իրավիճակի, երբ դատական ակտերը կկայացվեն ընտրության արդյունքների ամփոփումից հետո: Ուստի՝ վերաքննության մեխանիզմը կարող է փոխարինվել գործի կոլեգիալ կազմով քննությամբ, ինչը կերաշխավորի դատական սխալի բացառումը կամ նվազեցումը:

Այսպիսով՝ ՀՀ օրենսդիր մարմինը պետք է ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածը փոփոխի և համապատասխանեցնի ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը՝ կոլեգիալ կազմով քննություն նախատեսելով նաև տեղամասային ընտրական հանձնաժողովների գրանցամատյաններում խախտումներն արձանագրելու վերաբերյալ ծագած ընտրական վեճերի լուծման դեպքում:

Narine Avetisyan-another jpegԱյսօր՝ 2017 թ. դեկտեմբերի 11-ին, Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարեց «Լոռի» Հ/Ը գլխավոր խմբագիր Նարինե Ավետիսյանի ներկայացուցիչների բողոքը:

Դատարան ներկայացված բողոքով նրանք պահանջել էին պարտավորեցնել վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրել հարուցված քրեական գործի շրջանակում նշանակված դատահետաքաբանական փորձաքննության եզրակացության պատճենը, որը վարույթն իրականացնող մարմինը հրաժարվել էր տրամադրել՝ յուրովի մեկնաբանելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթները: Դրանով տուժող կողմը զրկվել էր եզրակացությունը մանրակրկիտ ուսումնասիրելու ու համապատասխան միջնորդություններ ներկայացնելու հնարավորությունից և հայտնվել էր անհավասար պայմաններում:

Հիշեցնենք՝ քրեական գործ էր հարուցվել այն բանից հետո, երբ Վանաձոր քաղաքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարակից կամրջի վրա բռնության գործադրմամբ խոչընդոտվել էր Նարինե Ավետիսյանի լրագրողական, մասնագիտական գործունեությունը՝ հորդառատ անձրևի տակ իրականացվող ասֆալտապատման աշխատանքները տեսանկարահանելիս:

Դեպքը տեղի է ունեցել 2017 թ. սեպտեմբերի 28-ին: Նույն օրը հարուցված քրեական գործի շրջանակում ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի նախագահ Արթուր Սաքունցն ու Կազմակերպության փաստաբան Սյուզաննա Սողոմոնյանը ճանաչվել են տուժող Նարինե Ավետիսյանի ներկայացուցիչներ:

Այսօր դատարանը տուժողի ներկայացուցիչներ Ա. Սաքունցի և Ս. Սողոմոնյանի բողոքը ճանաչեց հիմնավոր և պարտավորեցրեց վարույթն իրականացնող քննիչ Տ. Թադևոսյանին եզրակացության պատճենը տրամադրել տուժող կողմին:

Ավելի վաղ Նարինե Ավետիսյանի ներկայացուցիչները դիմել էին Լոռու մարզի դատախազ Ա. Մարտիրոսյանին՝ առերես հարցաքննության ժամանակ հնչած հարցերի շուրջ վկա Ա. Սարգսյանին լրացուցիչ հարցաքննելու պահանջով: Լոռու մարզային քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Տ. Թադևոսյանը 2017 թ. հոկտեմբերի 13-ին տուժող կողմի միջնորդությունն այդ մասով մերժել էր:

Նարինե Ավետիսյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ վկան, պարտավոր լինելով պատասխանելու առաջադրված բոլոր հարցերին ու հայտնելու գործի վերաբերյալ իրեն հայտնի բոլոր հանգամանքները, ստույգ պատասխաններ չէր տվել տուժողի հարցերին՝ նշելով, որ այդ մասին հայտնել է իր ցուցմունքում:

Լոռու մարզի դատախազության դատախազ Ա. Պողոսյանը 2017 թ. նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ այդ մասով քննիչի որոշումը վերացրել է և հանձնարարել լրացուցիչ հարցաքննել վկային, անհրաժեշտության դեպքում իրականացնել երկրորդ առերես հարցաքննությունը:

Narine Avetisyan-another jpeg2017 թ. հոկտեմբերի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմինը հրաժարվել է «Լոռի» հեռուստաընկերության գլխավոր խմբագիր, լրագրող Նարինե Ավետիսյանի ներկայացուցիչներին տրամադրել  դատահետքաբանական փորձաքննության եզրակացության պատճենը:

Այն եզրակացությանը ծանոթանալու հնարավոր տարբերակներից մեկն է և դրա իրավունքը, համաձայն ՀՀ Քրեական դատարավարության օրենսգրքի դրույթների, տուժող կողմն ունի:

Հիշեցնենք՝ 2017 թ. սեպտեմբերի 28-ին Վանաձոր քաղաքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարակից կամրջի վրա բռնության գործադրմամբ խոչընդոտվել է Նարինե Ավետիսյանի լրագրողական, մասնագիտական գործունեությունը, երբ վերջինս փորձել է նկարահանել հորդառատ անձրևի տակ իրականացվող ասֆալտապատման աշխատանքները:

Նույն օրը հարուցված քրեական գործի շրջանակում ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի նախագահ Արթուր Սաքունցն ու Կազմակերպության փաստաբան Սյուզաննա Սողոմոնյանը ճանաչվել են տուժողի ներկայացուցիչներ և մի շարք միջնորդություններ ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին:

Քրեական գործի շրջանակում նշանակված դատահետքաբանական փորձաքննության արդյունքներին տուժող կողմը ծանոթացել է 2017 թ. հոկտեմբերի 23-ին, սակայն վարույթն իրականացնող մարմինը, յուրովի մեկնաբանելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթները, հրաժարվել է եզրակացության պատճենը տրամադրել տուժող կողմին: Դրանով վերջինս զրկվել է եզրակացությունը մանրակրկիտ ուսումնասիրելու և համապատասխան միջնորդություններ ներկայացնելու հնարավորությունից և հայտնվել անհավասար պայմաններում:

Այս հիմնավորումներով տուժող կողմի բողոքը Լոռու մարզի դատախազի տեղակալ Գ. Մանուկյանը մերժել է, տուժող կողմը դիմել է դատարան:

Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանում երեկ նշանակված առաջին դատական նիստը դատախազ Գ. Մանուկյանի միջնորդությամբ հետաձգվեց: Վերջինս գտնվում է արձակուրդում և խնդրել էր բողոքը քննել իր արձակուրդի ժամկետը լրանալուց հետո:

Հաջորդ դատական նիստը նշանակվեց 2017 թ. դեկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 12:30-ին:

Լուսանկարը՝ aravot.am

Լուսանկարը՝ aravot.am

Ուկրաինայի Վճռաբեկ դատարանը բեկանել է Ուկրաինայում ցմահ ազատազրկման դատապարտված ՀՀ քաղաքացի Էդգար Գևորգյանի գործը և ուղարկել առաջին ատյանի դատարան նոր քննության: Բեկանման հիմքում ամբաստանյալի՝ թարգմանիչ ունենալու իրավունքից զրկված լինելն է եղել:

Էդգար Գևորգյանի քույրը ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակ էր դիմել դեռևս անցյալ տարվա փետրվարին: Նա հայտնել էր, որ եղբոր իրավունքների պաշտպանության և ՀՀ տեղափոխելու հարցով բազմիցս դիմել են ՀՀ պետական իրավասու մարմիններին, սակայն ապարդյուն: ՀՔԱ Վանաձորի տեղեկատվական հարցմանն ի պատասխան՝ ՀՀ Արդարադատության նախարարությունից դատապարտյալի տեղափոխման անհնարինությունը պատճառաբանել էին ՔԿՀ-ների գերբեռնվածությամբ: Սակայն ՀՀ ԱՆ Քրեակատարողական վարչությունը ժխտել էր ցմահ ազատազրկվածների խցերի գերբեռնված լինելը, որից հետո Կազմակերպությունը 2016 թ. օգոստոսի 19-ին նույն հարցով երկրորդ անգամ էր դիմել Արդարադատության նախարարություն: Այս անգամ Նախարարությունը դատապարտյալի տեղափոխման անհնարինությունը պատճառաբանել էր նրա՝ դատավճռով սահմանված  ֆինանսական պարտավորություններով՝ Ուկրաինայի նկատմամբ:

Միևնույն ժամանակ Կազմակերպությունը նաև ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարություն էր դիմել՝ քրեական գործի նյութերի՝ ուկրաիներենից ռուսերեն թարգմանությունը կազմակերպելու և դատարանում ներկայացված լինելու հարցում ՀՀ Արտգործ նախարարության հնարավոր միջամտության ակնկալիքով: Նախարարությունից հայտնել էին, որ քրեական գործի նյութերը ուկրաիներենից ռուսերեն թարգմանելու հարցով Ուկրաինայում ՀՀ դեսպանության դիմումը դատարանը մերժել է՝ ֆինանսական միջոցների անբավարարության պատճառով: Նշել էին նաև, որ Վճռաբեկ դատարանում կայացած դատական նիստերին ՀՀ դեսպանության ներկայացուցիչը ներկա չի գտնվել, քանի որ դատական նիստի օրվա մասին իրազեկված չի եղել: Դրանից հետո Կազմակերպությունը երրորդ հարցումն էր ուղարկել Արտգործ նախարարություն՝ տեղեկատվություն հայցելով այն մասին, թե արդյոք ՀՀ-ը կարող է տրամադրել ֆինանսական միջոցներ քրեական գործի նյութերի թարգմանության համար, իսկ եթե ոչ, ապա խնդրել էր նշել պատճառը:

Արձագանք չստանալով՝ մեկ ամիս անց ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը կրկին դիմել էր Արտգործնախարարություն և պահանջել ՀՀ արտգործ նախարարի միջամտությունը՝ քրեական գործի նյութերը իրեն հասկանալի լեզվով Է. Գևորգյանին հանձնելու հարցում՝ հայտնելով, որ չնայած վերջինս քրեական գործի նյութերի թարգմանությունը դեռևս չի ստացել, նրան տեղափոխում են Ուկրաինայի մեկ այլ քրեակատարողական հիմնարկ:

Եվս չորս ամիս Արտգործնախարարությունից որևէ արձագանք չստանալով՝ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը նույն հարցով հերթական անգամ Արտգործնախարարություն է դիմել 2017 թ. հունվարի 27-ին, ապա ապրիլի 26-ին: Մինչ այդ նախարարությունից հայտնել էին, որ սպասում են Ուկրաինայում ՀՀ դեսպանության պատասխանին:

Վերջին անգամ ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը Արտգործնախարարություն է դիմել 2017 թ. հուլիսի 12-ին՝ այս անգամ հստակ նշելով դատական նիստի անցկացման օրն ու ժամը: Կազմակերպությունը նաև տեղեկատվություն էր հայցել դատական նիստին ՀՀ դեսպանության ներկայացուցչի մասնակցությունն ապահովելու հնարավորության վերաբերյալ:

Օրեր առաջ տեղեկացանք, որ Ուկրաինայում ՀՀ դեսպանության ներկայացուցիչը մասնակցել է 2017 թ. հուլիսի 19-ին կայացած դատական նիստին, որի ժամանակ էլ Ուկրաինայի Վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալին թարգմանիչ չտրամադրելու հիմքով բեկանել է առաջին ատյանի դատարանի վճիռն ու գործն ուղարկել նոր քննության:

LeftImage

Լուսանկարը՝ coe.int

ՀՀ Կառավարությունը պատասխան է ներկայացրել  «Նալբանդյանը՝ ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության» գործով ՄԻԵԴ վճռի կատարման ընթացքի մասին Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի տեղեկանքի վերաբերյալ: Կազմակերպությունն այն ՄԻԵԴ վճիռների կատարման վարչություն էր ներկայացրել դեռևս 2016 թ. նոյեմբերի 7-ին` մտահոգություն հայտնելով այն մասին, որ ՀՀ Կառավարությունը չի ապահովել վճռի ամբողջական կատարում. վատ վերաբերմունքի դեպքերով պատշաճ և ամբողջական քննություն չի տարվում, և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ գործը նոր քննության ուղարկելու 2016թ. հունիսի 24-ի որոշումը ի կատար չի ածվել:

Հիշեցնենք, որ  «Նալբանդյանը՝ ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության» գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճռի հրապարակումից հետո, որով ՄԻԵԴ-ը ճանաչել էր Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ (Խոշտանգումների արգելում) և 6-րդ (Արդար դատաքննության իրավունք) հոդվածների խախտումները, Նալբանդյանների պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը նոր հանգամանքի հիմքով բողոք էր ներկայացրել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան, որի արդյունքում կայացվել էր դատարանի վերոնշյալ որոշումը, որը, սակայն, 2016 թ. հոկտեմբերի 10-ի դրությամբ կողմերը դեռևս չէին ստացել:

Սրա առնչությամբ ՀՀ Կառավարությունն իր պատասխանում հայտնում է, որ 2016 թ. նոյեմբերի 3-ին կողմերն ստացել են որոշումը և առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ վարույթ է ընդունել  գործն ու դատական նիստեր անցկացրել:

Այս տեսանկյունից անհասկանալի է Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը ողջամիտ ժամկետների վերաբերյալ, արդյո՞ք  որոշում ուղարկելու հնգամսյա  ժամկետը կամ գործի լսման մեկտարյա ժամկետը կարելի է ողջամիտ համարել:

Ի պատասխան ԵԽ Նախարարների Կոմիտեի հորդորին՝ ՀՀ Կառավարությունը ներկայացրել է նաև վճռի կատարման գործողությունների ծրագիր, որում, ի թիվս օրենսդրական այլ միջոցառումների, կրկին հիշատակել է Քրեական դատավարության օրենսգրքում համապատասխան փոփոխություններ կատարելու և այն ՀՀ Ազգային ժողով ներկայացնելու մասին, սակայն օրենսգիրքը դեռևս չի ընդունվել ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից: Նկատենք, որ ԵԽ Նախարարների Կոմիտեն հատուկ շեշտադրել էր Քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի անհապաղ ընդունման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև կոչ արել տեղեկություններ տրամադրել ոստիկանության աշխատակիցների կողմից վատ վերաբերմունքի դրսևորումների մասին հաղորդումների քննության ընթացքում քաղաքական դրդապատճառների վարկածը պատշաճ կարգով հաշվի առնելու ուղղությամբ ձեռնարկված և ձեռնարկվելիք գործողությունների մասին:

Հավելենք, որ «Նալբանդյանը՝ ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության» գործը ԵԽ Նախարարների Կոմիտեն դիտարկում է Վիրաբյանի գործերի խմբում և ուժեղացված վերահսկողություն իրականացնում դրա նկատմամբ:

Այս գործին Նախարարների կոմիտեի անդամները անդրադարձել են նաև Կոմիտեի 2016 թ. դեկտեմբերի 6-8-ը կայացած ժողովի ընթացքում՝ նշելով, որ հետաքրքրությամբ հետևում են Նալբանդյանի գործով վատ վերաբերմունքի հաղորդման փաստով վարույթի վերաբացմանը և կոչ անելով ՀՀ իշխանություններին ապահովել արդյունավետ և անկախ դատավարության իրականացում:

ՄԻԵԴ վճիռների կատարման վարչություն ուղարկված տեղեկանքը և ՀՀ Կառավարության պատասխանը։

2017 թ. հունվարի 10-ին ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը բավարարեց Անզոր Կարապետյանի մասնակցությամբ ծեծկռտուքի մյուս մասնակիցների նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու՝ ՀՀ Քննչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչության 2016 թ. ապրիլի 26-ի որոշումը վերացնելու վերաբերյալ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ, ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի փատաբան Անի Չատինյանի վերաքննիչ բողոքը:

Հիշեցնենք՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Արմավիր քաղաքում Անզոր Կարապետյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցած ծեծկռտուքից հետո վերջինս կամավոր ներկայացել է ոստիկանություն, որից հետո նրան ձերբակալել են:

Ա. Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի (սպանության փորձ) հատկանիշներով:

2016 թվականի հունվարի 3-ի երեկոյան դատարանի որոշմամբ կալանավորվել է, գիշերը տեղափոխվել Արմավիր ՔԿՀ, որտեղ էլ ժամեր անց նրան մահացած են գտել:

2016 թ. մարտի 10-ին Անզոր Կարապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վերջինիս մահվան հիմքով և նույն օրը, հաշվի առնելով ծեծկռտուքի ընթացքում Անզոր Կարապետյանի ստացած վնասվածքները, քննչական մարմինը որոշում է կայացրել վերջինիս տուժող ճանաչելու մասին, իսկ 2016 թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ՝ քրեական գործի վարույթը կարճել:

Առաջին ատյանի դատարանը անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ մերժել էր վարույթն իրականացնող մարմնի որոշման դեմ ներկայացված բողոքը՝ ծեծկռտուքի մյուս մասնակիցների գործողությունները որակելով որպես անհրաժեշտ պաշտպանություն, ինչը հանցագործություն չի համարվում:

Վերաքննիչ դատարանը, սակայն, նման եզրահանգման գալու որևէ հիմք չի տեսնում: Դատարանը հղում է կատարում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներին և արձանագրում, որ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պատճառաբանված չէ, հիմնված է վերացական դատողությունների վրա, «ակտում նշված հետևություններին հանգելու համար որևէ փաստարկ չի նշվել», ինչն անհնար է դարձնում բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելը:

Այս հիմքով Վերաքննիչ դատարանը անհրաժեշտ չի համարում քննության առնել նաև բողոքում մատնանշված իրավունքների և ազատությունների խախտումները՝ արձանագրելով, որ դրանց կարելի է անդրադառնալ վերոնշյալ դատավարական խախտումները վերացնելուց հետո միայն:

Անզոր Կարապետյանի իրավահաջորդի ներկայացուցչի դիտարկմամբ՝ որպես կանոն առաջին ատյանի դատարանները չպատճառաբանված որոշումներ կայացնում են մինչդատական վերահսկողության գործերով, առանց հիմնավորումների և համապատասխան փաստարկների՝ օրինական ուժ են տալիս վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատավարական մասնակիցների (դեպքերի գերակշիռ մասում՝ տուժողների) իրավունքների խախտումներով կայացված որոշումներին:

Այս դեպքում, սակայն, վերաքննիչ դատարանը դատավարական իրավունքի խախտման առկայությամբ անհնար համարեց նյութական իրավունքի խախտման հարցի քննարկումը և արձանագրելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր պատճառաբանված որոշում կայացնել, բեկանեց վիճարկվող ակտը:

Նշենք, որ ներկայացված վերաքննիչ բողոքով դիտարկումներ էր ներկայացվել այն մասին, որ վարույթն իրականացնող մարմինը ապացույցներ է ձեռք բերել միայն Անզոր Կարապետյանի կողմից մի քանի անձի դանակահարելու հանգամանքի վերաբերյալ, իսկ նրա ստացած վնասվածքների առաջացման պատճառներն ուսումնասիրելու ուղղությամբ գործուն միջոցառումներ չի ձեռնարկել: Ավելին՝ ձեռքի տակ ունենալով իրարամերժ ցուցմունքներ՝ արժանավահավատ է համարել միայն ծեծկռտուքի մյուս մասնակիցների ցուցմունքները այն դեպքում, երբ հարցաքննությունը տեղի է ունեցել Անզոր Կարապետյանի մահվանից հետո, և նրանք ցուցմունքերը փոխհամաձայնեցնելու հնարավորություն են ունեցել: Վարույթն իրականացնող մարմինը չի միջոցներ չի ձեռնարկել նաև ծեծկռտուքի ընթացքում նրանց մոտեցած ոստիկանների ինքնությունը պարզելու և հարցաքննելու ուղղությամբ:

Այսօր՝ 2016 թ. հունվարի 10-ին, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, նախագահությամբ՝ դատավոր Ա. Ազարյանի, բավարարեց Անզոր Կարապետյանի մասնակցությամբ 2015 թ. դեկտեմբերի 31-ին տեղի ունեցած ծեծկռտուքի մյուս մասնակիցների նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու՝ ՀՀ Քննչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչության 2016 թ. ապրիլի 26-ի որոշման դեմ ներկայացված բողոքը:

Անզոր Կարապետյանի իրավահաջորդի շահերը ներկայացնում է Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի փաստաբան Անի Չատինյանը:

Քննչական մարմնի որոշման՝ վերադասության, ապա դատական կարգով բողոքարկման արդյունքում Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2016 թ. նոյեմբերի 4-ին մերժել է այն՝ նշելով, որ տուժող կողմի բողոքը ակնհայտ անհիմն է և ենթակա է մերժման, նման եզրահանգման հիմքում որևէ պատճառաբանություն և հիմնավորում չկա:

Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը տուժող կողմը բողոքարկել է ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում:

Վերաքննիչ բողոքով Ա. Չատինյանն ընդգծել է, որ քննչական մարմնի կողմից պատշաճ ուշադրության չեն արժանացել հարցաքննված անձանց ցուցմունքներով ի հայտ եկած հանգամանքները, ինչը հանգեցրել է տուժողի իրավունքների և ազատությունների խախտման:

Հիշեցնենք, որ տեղի ունեցած ծեծկռտուքից հետո Ա. Կարապետյանը կամավոր ներկայացել է ոստիկանություն, որից հետո նրան ձերբակալել են և մեղադրանք առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի (սպանության փորձ) հատկանիշներով:

2016 թվականի հունվարի 3-ի երեկոյան դատարանի որոշմամբ Ա. Կարապետյանը կալանավորվել է, գիշերը տեղափոխվել Արմավիր ՔԿՀ, որտեղ էլ ավելի ուշ նրան մահացած էին գտել:

Հրապարակումների արխիվ
Միջոցառումների արխիվ
April 2019
M T W T F S S
« Sep    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930